PHÒNG GD&ĐT
ĐOAN HÙNG
ĐỀ CHÍNH THỨC

ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH NĂNG KHIẾU CẤP HUYỆN
NĂM HỌC 2021 - 2022
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 7
(Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao đề)
Đề thi có 01 trang

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản dưới đây:
Nếu là chim, tôi sẽ là loài bồ câu trắng
Nếu là hoa, tôi sẽ là một đóa hướng dương
Nếu là mây, tôi sẽ là một vầng mây ấm
Là người, tôi sẽ chết cho quê hương.
(Trích Tự nguyện – Trương Quốc Khánh)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1.Nội dung chính của văn bản trên là gì?
Câu 2.Hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong văn
bản trên.
Câu 3.Thông điệp mà em tâm đắc nhất qua văn bản trên là gì?
II. LÀM VĂN (16,0 điểm)
Câu 1 (6,0 điểm)
Từ nội dung văn bản ở phần đọc - hiểu, hãy viết một đoạn văn khoảng 2/3
trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về sự cống hiến.
Câu 2 (10,0 điểm)
Nhà thơ Xuân Diệu từng cho rằng: “Thơ hay là hay cả hồn lẫn xác, hay cả
bài”. Qua bài thơ “Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh, em hãy làm sáng tỏ nhận định
trên.
--------------Hết---------------

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐOAN HÙNG

KỲ THI CHỌN HỌC SINH NĂNG KHIẾU
LỚP 6,7,8 CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2021- 2022

HƯỚNG DẪN CHẤM
MÔN: Ngữ văn 7
(Hướng dẫn chấm có 04 trang)
Phần

Câu
1

ĐỌC
HIỂU

2

3

LÀM
VĂN
1

Nội dung
Điểm
Nội dung chính: Lời ước nguyện cao đẹp, sự tự nguyện 1,0
dấn thân cống hiến cho quê hương đất nước của tuổi trẻ.
* Biện pháp tu từ điệp ngữ: Nếu là … tôi sẽ… được nhắc
lại 3 lần.
* Tác dụng:
- Tạo nhịp điệu cho đoạn thơ, gợi cảm xúc cho người đọc
- Làm nổi bật ước nguyện, lẽ sống cao đẹp của tác giả: 2,0
sống đẹp, biết cống hiến cho cuộc đời, cho quê hương đất
nước.
- Thể hiện mong muốn và nhắc nhở mọi người sống có ích
cho cuộc đời.
Học sinh nêu được một trong số thông điệp dưới đây:
* Thông điệp:
- Chúng ta cần sống có ích, sống hết mình, cống hiến hết
mình cho quê hương đất nước.
- Sống lương thiện, làm những điều tốt đẹp, có ý nghĩa
1.0
nguyện dâng hiến cuộc đời mình cho Tổ quốc và luôn sẵn
sàng trong tư thế chiến đấu khi đất nước cần.
- Luôn yêu quê hương đất nước và có ý thức xây dựng và
bảo vệ quê hương đất nước.
-…
A. Về hình thức, kĩ năng:
- Đảm bảo đúng hình thức của một đoạn văn nghị luận xã
hội.
1,0
- Lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục bằng lí lẽ và dẫn
chứng
- Đúng ngữ pháp, dùng từ, chính tả…
B. Về nội dung:
HS xác định đúng vấn đề nghị luận, bày tỏ được ý kiến
quan điểm của mình, lập luận thuyết phục. Ý kiến đưa ra
không vi phạm các chuẩn mực về văn hóa, đạo đức, pháp
luật,…
Dưới đây là một số nội dung gợi ý định hướng chấm

2

bài:
*Giải thích
- Cống hiến là tự nguyện dâng hiến sức lực, trí tuệ, tài
năng của bản thân, đóng góp cho lợi ích chung của cộng
đồng, xã hội.
* Ý nghĩa
- Sự cống hiến thể hiện trách nhiệm của cá nhân với cộng
đồng bởi trong cuộc sống con người không chỉ biết nhận
mà cần phải biết cho đi.
- Sống cống hiến sẽ giúp con người khẳng định giá trị của
bản thân, làm cho cuộc sống của bản thân có ý nghĩa.
Người biết cồng hiến luôn được mọi người yêu mến và
trân trọng.
- Cống hiến là lối sống tích cực góp phần lan tỏa những
giá trị tốt đẹp, thức đẩy sự phát triển của xã hội.
( HS lấy dẫn chứng về sự cống hiến trong chiến đấu, lao
động, học tập…)
* Mở rộng:
- Phê phán một số người sống ích kỷ, chỉ mưu cầu lợi ích
cá nhân, chỉ muốn hưởng thụ, "nhận lại" mà không hề biết
"cho đi"…
*Bài học
- Sự cống hiến là một hành động, lối sống cao đẹp, có ý
nghĩa vô cùng quan trọng
- Trách nhiệm, hành động cụ thể của thế hệ trẻ, của học
sinh
A. Về kĩ năng:
- Viết được bài văn nghị luận chứng minh một vấn đề văn
học có bố cục 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài.
- Vận dụng thao tác lập luận giải thích, chứng minh để tạo
lập văn bản. Biết triển khai vấn đề nghị luận theo hệ thống
luận điểm rõ ràng, chính xác.
- Bài viết có cảm xúc, hành văn lưu loát, không mắc các
lỗi chính tả, diễn đạt, ngữ pháp...
- Bài viết có sự sáng tạo, thể hiện cảm nhận sâu sắc về tác
phẩm văn học.
B. Về nội dung
Bài viết đảm bảo được nội dung cơ bản sau:
1. Giải thích ý kiến:

0,5

2,5

1,0

1,0

1.0

- “Thơ”: thơ là một hình thức sáng tác văn học nghiêng về 2.0
thể hiện cảm xúc thông qua cách tổ chức ngôn từ đặc biệt,
giàu nhạc tính, giàu hình ảnh và gợi cảm,…
- “ hồn” thơ: là nội dung, ý nghĩa của bài thơ, đó có thể
những tình cảm, cảm xúc tốt đẹp, những rung cảm mãnh
liệt của con người trước cuộc sống.
- “xác” thơ : là hình thức nghệ thuật của bài thơ, thể hiện
ở thể loại, việc tổ chức ngôn từ, hình ảnh, nhịp điệu, cấu
tứ…
->Như vậy, theo Xuân Diệu thơ hay là có sự sáng tạo độc
đáo về nội dung cũng như hình thức nghệ thuật, khơi gợi
tình cảm cao đẹp và tạo được ấn tượng sâu sắc đối với
người đọc. Chỉ khi đó thơ mới đạt đến vẻ đẹp hoàn mĩ của
một chỉnh thể nghệ thuật.
-> Ý kiến của Xuân Diệu hoàn toàn xác đáng bởi nó xuất
phát từ đặc thù sáng tạo của văn chương nghệ thuật. Cái
hay của một tác phẩm văn học được tạo nên từ sự kết hợp
hài hòa giữa nội dung và hình thức. Một nội dung mới mẻ
có ý nghĩa sâu sắc phải được truyền tải bằng một hình
thức phù hợp thì người đọc mới dễ cảm nhận, tác phẩm
mới có sức hấp dẫn bền lâu.
3. Chứng minh qua bài thơ “Cảnh khuya”
*Bài thơ “Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh là một thi
3,0
phẩm hay về nội dung, ý nghĩa – “hay phần hồn”:
- Bài thơ là bức tranh cảnh đêm trăng tuyệt đẹp, thơ mộng,
trữ tình qua đó thấy được tâm hồn nhạy cảm, tinh tế, yêu
thiên nhiên và phong thái ung dung tự tại của Bác Hồ (tập
trung phân tích hai câu thơ đầu)
- Bài thơ còn thể hiện tấm lòng lòng yêu nước thiết tha,
sâu nặng của Bác: nhưng băn khoăn, trăn trở, suy tư cho
đất nước, cho cuộc kháng chiến của dân tộc. (tập trung
phân tích hai câu thơ cuối để làm sáng tỏ)
*Bài thơ “Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh còn là một
thi phẩm hay về hình thức nghệ thuật – “hay phần xác”: 3,0
- Vận dụng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt.
- Các biện pháp tu từ như nhân hóa, so sánh, điệp ngữ
(dẫn chứng)
- Thi liệu, hình ảnh thơ vừa cổ điển mang nét đẹp hiện đại.
(dẫn chứng)

- Ngôn từ, hình ảnh giản dị, trong sáng có sức biểu cảm
cao toát lên tình yêu thiên nhiên, yêu nước và sự lạc quan,
yêu đời của Bác (Dẫn chứng).
4. Đánh giá, mở rộng:
- Khẳng định ý kiến của Xuân Diệu là hoàn toàn đúng
đắn.
- Khẳng định bài thơ Cảnh khuya là một bài thơ hay.
- Bài học cho người nghệ sĩ và người thưởng thức thơ ca
1,0
+ Người nghệ sĩ: Để sáng tạo nên những thi phẩm hay và
giàu sức hấp dẫn từ nội dung đến hình thức, nhà thơ cần
có cả tài năng và tâm huyết. Đó vừa là thiên chức vừa là
trách nhiệm của nhà thơ, là yêu cầu thiết yếu, sống còn
của sáng tạo nghệ thuật
+ Người thưởng thức: có sự tri âm, sự đồng cảm với tác
phẩm, với nhà thơ để có thể sẻ chia những tình cảm đồng
điệu. Khi ấy, thơ sẽ có sức sống lâu bền trong lòng người
đọc nhiều thế hệ.
Tổng điểm
10.0
* Lưu ý: Căn cứ vào khung điểm và thực tế bài làm của học sinh, giám khảo
linh hoạt cho điểm sát với từng phần, đảm bảo đánh giá đúng trình độ của học
sinh, không đếm ý cho điểm../.